Home » Yeni Konular

Animasyon | Tim Burton

Submitted by on 13 Ekim 2016 – 10:19

basliksiz-1

Tim Burton  filmlerinde Gotik betimlemeler kullanan alanında usta bir yönetmen ve yapımcıdır, stop-motion animasyon tekniği ileçekilen filmlerinde karakterlerinin abartılı olmalarına rağmen insani değerlerini kaybetmemeleri dikkat çekmektedir. Tim Burton’u en çok etkileyen karakterlerden biri de  Vincent Price olmuştur. Film çekmeye de küçük yaşlarda başlamıştır. Stop-motion tekniği ile ya da 8 mm’ye sessiz filmler çekmekteydi. 13 yaşında çektiği The Island of Doctor Agor ilk filmi olarak bilinir.

“Biɾ kişinin deliliği, başka biɾ kişinin geɾçekliğidiɾ.” Tim Burton

9. sınıfta çevre kirliliğine karşı düzenlenen yarışma için çizdiği poster ona ilk başarısını getirdi. Posteri 1 yıl boyunca sokaklarda yer aldı. Lise yıllarında California Institue of Arts’a gitmek için Disney’den burs kazandı. California Institue’deki sınıf arkadaşlarından bazıları Brad Bird, John Muster, Henry Selick oldu (Selick ile The Nightmare Before Christmas veJames and the Giant Peach adlı filmlerde birlikte çalıştılar). Burton bu okulda Stalk of the Celery Monster ve King of Octopus adında iki kısa filmçekti. Burada 3 yıl boyunca eğitim aldıktan sonra animatör çırağı olarak Disney stüdyolarına girmeyi başardı. İlerleyen zamanlarda Disney’e ithafen şu cümleyi kurmuştur;

“Her şeyi düşünüp çizmeme izin veriliyordu ama hiçbirisi kullanılmıyordu.” Tim Burton

Projesinde çalıştığı ilk film bir Ralph Bakshi uyarlaması olan “The Lord of the Rings” idi ancak yapımda adı geçmemiştir. Sonrasında, o zamanlarda çok da istemediği bir yönde “The Fox and the Hound” için çizimler yapmıştır. Film karakterlerinin genel Disney kalıbına uymadığı ve sevimli görülmediği nedeniyle Burton’ın çizimleri Disney tarafından reddedilmiştir. Tim Burton Disney’de kalmaktan ve kısıtlanarak kalıp içinde çalışmaktan mutlu değildi ancak “The Nightmare Before Christmas”ın temelini oluşturan şiir ve ilüstrasyonlarını burada olduğu dönemde yaptı. Vincent animasyonu ile birçok ödül alan Tim Burton, sonraki yıllarda yönettiği Luau(1982) ve Hansel ve Gretel (1982) ile çok fazla başarı sağlayamadı.

“Filmler hayallerimizin kapısını çalıyor.” Tim Burton

Bunu Barret Oliver, Daniel Stern ve Shelley Duvall’ın rol aldığı “Frankenweenie” (1984) adlı kısa film takip etti. Siyah-beyazçekilen ve James Whale’in “Frankenstein”ından ilham alınarak yapılan bu film, köpeği bir araba kazasında öldükten sonra onu yeniden canlandıran bir çocuk hakkındaydı. Festivallerde övgü kazanmasına rağmen, Disney bu filmi, çocuklar için fazlasıyla korkutucu bularak, rafa kaldırdı. Bu olaydan sonra Disney ile Burtonun yollarını ayırması uzun sürmedi. Ancak Frankenweenie 1992 yılında video olarak gösterime sunuldu. Frankenweenie, 2012’nin Ekim’inde uzun metrajlı ve siyah-beyaz olarak Walt Disney Pictures tarafından 3D, stop motion, bilim kurgu, aile filmi olarak yeniden Tim Burton yönetmenliğinde vizyona girdi ve olumlu eleştiriler aldı.

“Yönetmen, sette fikrinin sürekli doğru olduğunu oyuncuya ikna etmesi gerekir. Sonuç olarak, bir yönetmenin rolü bazen sanatsaldan daha politiktir.” Tim Burton

Disney’in kalıplaşmış çizgisini kabul etmeyen Tim Burton her animasyon ve stop-motion filmlerinde bunu belli etmiştir, Disney’de bir çizer olmak yerine kafasındakileri yaşatabileceği ve ifade edebileceği bir yön seçmiştir. Animasyon, stop-motion ve yönetmenliğe yeni bir bakış açısı sunan ve ilk zamanlarda bu fikirleri belirli bir kalıba uymadığı için geri çevrilen Tim Burton bu farklı barok tarzı ile yeni bir yol çizmiştir. Çektiği filmler ne kadar da çocuklar için korkutucu bulunsa da (!) Sınırları zorlayan ve hayal gücünün ne kadar nirvanaya ulaşacağını gösteren bu filmler zamanında çocuklar için korkutucu olarak tabir edilmiştir.

“Yetişkin çocukların akıllı yaratıklar olduğunu unutmayın.” Tim Burton

Tim Burton’un en çok tanılan filmlerinden birkaçı ise:

“The Nightmare Before Christmas”ın (Noel Gecesi Kabusu, 1994) yapımcılığının ardından devam niteliğinde gelen“Corpse Bride” (Ölü Gelin), Burton’ın 2004 yılında yönettiği ilk uzun metrajlı animasyon. Stop-motion tekniği sayesinde karanlık, görsel olarak etkileyici ve romantik bir kukla şovuna dönüşen filmde ana karakterlere Johnny Depp, Helena Bonham Carter ve Emily Watson ses veriyor. Film En İyi Animasyon dalında Oscar’a aday gösterilmiştir.

Sessiz Süvari 1999 yılında gösterime giren fantastik macera tarzında sayılabilecek bir Tim Burton filmidir. Film ABD’li yazar Washington Irving‘in Başsız Süvariadlı hikâyesinden uyarlanmıştır. Başsız bir süvarinin ve genç bir polisin hikâyesini anlatan filmin başrolünde Johnny Depp var. Film En İyi Sanat Yönetmenliği dalında Akademi Ödülü almıştır. Ayrıca filmde Casper Van Dien‘de rol almıştır.

Makas Eller, 20th Century Fox tarafından aile kitleleri için yapılan komedi-dram-macera-romantizm filmidir. Hikâye rengârenk Amerikan banliyösüne geniş bir tepeden bakan metruk fakat süslü bir konakta yaşayan Edward adındaki utangaç ve garip bir çocuk ve Banliyöde yaşayan, kozmetik temsilcisi Peg Boggs etrafında örülüdür. Klasik Amerikan ailesi kültürünü temsil eden bayan Peg’in gözlerinden, ellerine makaslar adapte etmiş bir gencin (Johnny Depp) görünümü anlatılır. Dünya çapında 78 milyon dolarlık hasılata ulaşan yapım, eleştirmenler tarafından Burton’ın en kişisel filmi olarak değerlendirilmektedir.

Beterböcek 1988 ABD yapımı fantastik bir komedi filmidir, filmin senaryosu Michael McDowell aittir. Başrollerde ise,  Alec Baldwin, Geena Davis, Michael Keaton, Winona Ryder, Jeffrey Jones veCatherine O’Hara gibi isimler vardır. Beetlejuice, Tim Burton’un en iyi filmi olmasa bile onun sinemasının karakteristik temel özelliklerini barındıran bir prototip film olarak anılır.

Yazar | Şimal Hoşcan

 

Tags: , , ,

Leave a comment

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

Be nice. Keep it clean. Stay on topic. No spam.

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar