Ana sayfa » Genel, Sanat, Yeni Konular

Barok Resim Sanatı

Gönderen kişi | 09 Mayıs 2020 – 11:20

Klasiğin yön değiştirmesi, durağanlığın harekete, sessizliğin gürültüye dönüşmesi.

Barok sanatı, 1580-1750 yılları arasında söz sahibi olmuştur. Sanat tarihi ile ilgilenen lerin aşina olduğu Barok kelimesi, Portekizce ‘’barocco’’ , düzgün olmayan inci kelimesinden gelmektedir. İlk başlarda bu isim Barok sanatçılarını yermek amaçlı kullanılmıştır.

Klasik anlayıştaki kesin hatlı, ideal güzellik ile bezenmiş kurallar bütününü Barok değiştirmiştir. Çünkü barok prensipleri reddeder. Sanatçının kendi isteğini ele almaktadır. Eserlerde teatral güzellik ön plana çıkarmıştır.

Bu dönemde yeni buluşların: matematikte yeni hesaplamalar, astrolojide dünyanın merkez olmadığı bir yıldız olduğu, Kopernik’ in güneş sistemini açıklaması, Giodano Bruno’ nun dünyanın evrende sayısız dünyalardan biri olduğunu açıklaması, Descartes’ in yeni görüşü ile teolojinin yerinin artık matematiğe ve deney yöntemine bıraktığı görüşü ile sanatın etkilenmemesi düşünülemezdi. Kuşku yok ki evren hayal üzere değil yöntem ve teknikler üzerine ve ölçülere göre tanımlaması eskiyi parçalıyor ve yeni görüşlerin birbirini takip etmesini sağlıyordu.

Yeni akımlardan Barok, birbiri içine girmiş bir bütün gibidir. Kuvvetli ışıklar, aydın fikirlerin birbiriyle boğuşması adeta sanat eserlerine de yansımıştır. Barok yalnızlık ama bir o kadar gösteriş; bir kargaşa ama bir o kadar da süs Barok’ un diliydi.

Barok resim sanatında gelişimin paralel biçimiydi. Optik ışıkla sanatçıyı doğalcılığa yönlendirmiş; dünyevi yapının içine yerleştirmiştir.

Erken Barok sanatçılarından biri Annibale Carraci’ dir. İdeal manzarada doğa ile klasik yapıyı birbiri içinde eritmiştir. Genellikle, Roma civarını adeta yeniden keşfederek resmetmiştir. Doğayı eliyor, idealize edip resmediyordu.  Manzaralarında dikey bir merkez belirleyip, yüksek ağaçları, sarmaşıkları sınırlıyor; yeniden düzenliyordu.

Roman River Landscape with Castle and Bridge, 1595-1600, Oil on canvas, 73 x 143 cm, Staatliche Museen, Berlin

Caravaggio, erken dönem Barok sanatçılarındandır. Işık ve gölgeyi teatral bir düzende kullanmasıyla en özgün Barok sanatçılarından biri olmuştur. Tenebrizm olarak adlandırılan Caravaggio yöntemi,  dönemin önemli unsurlarından olan ön hazırlık yapılan desen ve çalışmalar olmaksızın modeli ya da konuyu doğrudan tuval üzerine yansıtmaktadır. Caravaggio’ nun bu yöntemi, Velazquez, Murillo, Rembrandt’ ın erken dönemlerini etkilemiştir.

The Adolescent Bacchus, Caravaggio, 1595

Caravaggio’ nun en tanınan eserlerinden bir olan şarap ve hasat tanrısı Genç Baküs. İki yüzyıl boyunca Uffizi Müzesi’ nin depolama tesisinde unutulmuştur.

Caravaggio, patronu Kardinal Francesco Maria için kariyerinin başlarında resmettiği Medusa. İnsanları bakışlarıyla taşa çevirebilecek olan Gorgon Medusa'nın kahraman Perseus tarafından kurnazca yenildiği mitolojik hikâyeyi ifade eder.

The Cardsharps, 1987 yılında özel bir koleksiyonda bulundu. Sağındaki adamla suç ortağı olan masum görünümlü arkası dönük çocuk, karşı tarafın farkına varmadan suç ortağından işaret almıştır ve oynamak için arkasına sakladığı kartlardan en iyisini çekmektedir. Buradaki hareketlilik sanatçının izleyiciyi de olaya dahil ederek bizleri de suç ortağı yapmasıdır.

The Incredulity of Saint Thomas Caravaggio c.1601 ​

Caravaggio, Mesih'in çarmıha gerildikten sonra yaralarına dokunmasına izin vererek diriltilmesini kuşku ile karşılayan şüpheci Saint Thomas'ı ikna ettiği İncil’ den bir hikâyeyi tasvir etmiştir.

Bir başka erken Barok sanatçısı Elsheimer’ dir. Bir müddet Roma’ da kalmıştır. Burada eğitim almış, Caravaggio’ dan etkilenmiştir. Sanatçı, eserlerinde diyagonal hatlara, antik konulu, ışıklı, ideal peyzajı resmetmiştir.

Erken dönem Barok bu üç sanatçı: Carraci, Caravaggio ve Elsheimer’ dir.

Olgun Barok ise sanatçılar daha çok fresk ve özellikle günlük hayattan figür resimlerinde yaratıcı oldular. Bu dönemi etkileyen Caravaggio olmuştur ve Olgun Barok’ u yönlendirmiştir. Etkilenenlerden biri Ribera’ dır. Resimlerinde barok üslubunda, dinsizleri, evliyaları resmetmiştir.

Martyrdom of St Andrew by Jusepe de Ribera, 1628

Resimde görüldüğü gibi tenebrist bir etki, spot ışığı tadında karanlığın içinde dramatik bir sahneye vurgu yapılmış. Spot ışığını kullanmamdaki sebep tam da bu etkinin olması sert bir keskinlikle ön plana çıkarılan odak noktası.

Murilla’ da Olgun Barok’un sanatçılarındandır fakat Murillo’ klasik üslübun dini konularını resmeden tek Barok sanatçıdır. Meryem’in günahsızlığını vurguladığı ‘’Consepsion’ eserinde bu atmosferi görmek mümkündür. Başka bir eserinde ise hayatın içinden ‘’ Zar Atan Sokak Çocukları’’  Barok üslubuna uygun bir eserdir. Bu eserde çocuklar bir sahne için hazırlanmış gibidir.

Velazquez, doğa etütlerinden anlık hareketler ve hayatın canlılığı, eserlerinin içinde insan ve eşyalarının doğalcılığıyla buluşmuştur. Bu da onu Olgun Barok’ un en önemlisi yapmaktadır. Çünkü Velazquez kompozisyonun yanında boyanın da kullanışını içerik ile birleştirmiştir.

Velazquez, Old Woman Frying Eggs (1618)

Velazquez, The Rokeby Venus, 1647-1651

Rubens’ in de kendine has bir Barok üslubu vardı; figürlerde erkek vücutlarında kuvvet gösterisi, kadın figürlerinin tenlerinde ise berraklığı ve adeta teni şeffaf bir durulukta resmetmektedir. Rubens eserlerinde gölgelerde renk kullanarak farklı bir boyuta taşımıştır. Işıklı alanlarda mat sıcak tonlar işlerken, gölgelerde soğuk renkler kullanmaktadır. Eserlerinde portreler ve alegoriler üzerinedir.

Peter Paul Rubens, The Massacre of the Innocents, 142 x 182 cm, Art Gallery of Ontario, c. 1611-12

Peter Paul Rubens, The Disembarkation at Marseilles, 394 x 295 cm, The Louvre, c. 1622-1625

Rembrandt, kavrama yeteneği ile algıladığı doğayı karakter gözlemleriyle daha zengin hale getirdi. Sanatçı diğer çağdaşlarına nazaran daha içine kapanıktı. Rembrandt eserlerinde yeni bir boyama geliştirmiş; daha gerçek, düşündürücü, sağlam boyama üslubunu yakalamıştır. Rembrandt’ ın sosyal olmayışı ve iç dünyası onun yaratıcılığının sırrı olmuş ve üslubunu sağlamlaştırmıştır. Yine sanatçılar içinde kendisinin portresini kullanan başka bir sanatçı daha yoktur.

 

Hollanda’ da resim siparişleri kurumlarca verilirdi. Rembrandt’ gelen bir sipariş olan Yüzbaşı Cocg’ un komutasındaki ‘’Gece Bekçileri, Gece Nöbeti, Gece Devriyesi’’ olarak bilinen eseri ününün sarsılmasının başlangıcı olmuştur. Kalabalık bir figür kompozisyonundan oluşan resim kesilmeden önce 32 figüre sahip olduğu tahmin edilmektedir.  Bu resimde en dikkat çeken, askerlerin arasında ışık saçan küçük bir kız çocuğunun varlığıdır. Bu kalabalık eserde sorun yaratan, sipariş edenlerin yerlerini beğenmemeleridir.

Rembrandt, Bathsheba at Her Bath, 1654

Rembrandt, The Conspiracy of Claudius Civilis, 1662

Johannes Vermeer, Hollandalı ressamlardan biridir. Rembrandt gibi iç mekan resimlemeleri yapmıştır. Toplamda 39 esere sahiptir. Ev hayatını küçük bir burjuvazi şeklinde resmeden ressam Hollanda’ nın renkleri en iyi yansıtan ressamdır.

Johannes Vermeer, The Lacemaker (1669-70)

Johannes Vermeer, Girl With a Pearl Earring (ca. 1665)

Johannes Vermeer, The Milkmaid (ca. 1660)

Vermeer’ de diğer Barok sanatçılar gibi sert, geniş fırça darbeleri bulunmamaktadır. Eserlerinde sakin bir ev ortamı ve huzurun atmosferini, sıcak kırmızılar, kahve tonlar, altın sarıları ile yakalayabilirsiniz. Ev içinde çalışan kadının günlük ve anlık hareketlerini yansıtan bu resimlere janr (genre) denilmektedir.

Nazlı Işık

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,

Bir yorum yazın

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

Aklınızdan geçenleri söyleyin...

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.