Ana sayfa » Yeni Konular

Kathe Kollvitz‘in Sanat Anlayışı ve Baskıları Üzerine

Gönderen kişi | 12 Nisan 2020 – 14:28

Kathe Kollwitz (German, 1867–1945)

Ekspresyonist bir bakışla acı kavramından beslenen Kathe Kollvitz, bize ürettiği çalışmalarla arınmaya çalıştığını gösterir niteliktedir. Sevgi, ayrılık, hastalık, ölüm, korku, yalnızlık, çaresizlik gibi konulardan yola çıkar. Eserleri yaşadığı dönemin etkileri ve psikolojik süreçlerinin birer dışavurumudur. Savaşın getirdiği acıyı ve çaresizliği çalışmalarında çok net bir şekilde görülmektedir.Karanlık ve karamsar ruh hali çalışmalarındaki renksizlikle kendini göstermektedir. Üretimlerinde feministçe bir yaklaşım da söz konusudur. Depresyon hayatında hiç gitmeyen bir durum olarak süreklilikle devam etmiştir.

Kathe Kollwitz- Woman with Dead Child, 1903,Etching,15 2/5 × 18 9/10 in,39 × 48 cm

Kathe Kollwitz- Woman with Dead Child, 1903,Etching,15 2/5 × 18 9/10 in,39 × 48 cm

Kollvitz için onu sarsan en büyük olay 1. Dünya savaşı sırasında kaybettiği oğlu ve daha sonra kaybettiği torunu olmuştur. Bu acıyı yansıtan çalışmalarından bir tanesi Kadın ve ölü çocuk resmidir. Bu resim için bir çok eskiz çalışması yapmıştır.ve oğlu Peteri model olarak kullanmıştır.

Kollvitz yaşamı boyunca sürekli üreten bir kadın olarak anne ve çocuk resimlerini defalarca kez yapmıştır. Bu resimleri süreklilikle tekrarlamasını onun gizdökümcü türle arınma (katharsis ) durumunu göstermektedir. Acı kavramı hayatının bir teması halini almıştır. Başka insanlarda kendi acısını görmeye anlatmaya çalışmıştır. İşçi sınıfının hayatına yakından tanıklık eden Kollwitz zorlukları dile getirmeye çalışmıştır. Kadınların yaşadıkları haksızlıklara ve zorluklara işaret eder. O dönemin kürtaj yasasıyla ilgili Die Internationale gazetesine resimler yapmıştır. Hitler döneminde eserleri dejenere(yozlaşmış) sanat olarak gösterilip yasaklanmıştır.

Käthe Kollwitz, Self-portrait, 1934. Lithograph on wove paper, 37.4 x 26.9 cm; image: 20.5 x 18.5 cm.

Käthe Kollwitz, Self-portrait, 1934. Lithograph on wove paper, 37.4 x 26.9 cm; image: 20.5 x 18.5 cm.

Kathe Kollwitz- The Widow I, 1921-2, Woodcut on paper, Image: 370 × 240 mmKathe Kollwitz- The Widow I, 1921-2, Woodcut on paper, Image: 370 × 240 mm

Kollvitz’in baskı çalışmalarının büyük bir çoğunluğunu portreler ve oto portreler oluşturmaktadır. Çalışmalarında ön plana çıkan bir diğer unsur ise ellerdir. Tüm duyguyu veren yüz ve eller olduğunu söyler. Onları bir ifade biçimi olarak anlatıcı konumunda tutmuştur. Kollwitz’in oto portreleri dışındaki portreleri, savaşa karşı, açlığa karşı, çocukları aç kalan anneleri, işsizliği ve fakirliği anlatmak için bir araç olarak kullanılmıştır. Dolayısıyla sosyal içeriklidirler ve kimi zaman politik yanları ön plandadır. Litografiden ağaç baskıya geçiş yaptıktan sonra tek renk siyah işler üretmeye başlamıştır. Kağıdın beyazından yararlanan Kollvitz’in baskıları keskin ve istediği etkiyi vermektedir. Litografi, ahşap oyma ve gravürün değişik tekniklerini kullanmışlardır. Kollwitz'in, bazı baskı resimlerinde, litografiyle gravürü aynı baskıda kullandığı olmuştur. Daha hızlı sonuç almak isteği zamanlarda litografiyi tercih etmiştir.

1893 yılında Gerhart Hauptmann’ın “Dokumacılar” adlı oyununu izledikten sonra “Dokumacıların Bir İsyanı” serisi üzerinde çalışmaya başlamıştır. 6 baskı resim üretmiştir. Daha sonra bu seriyi takip eden iki seri daha yapmıştır bunlardan ilki 7 baskı resimden oluşan “Köylülerin Savaşı” ve 7 ahşap oymadan oluşan “Savaş” serisi olmuştur ve “Ölüm” isimli 8 baskı resimden oluşan son serisi üzerinde yaşamının son dönemlerine kadar üretmiştir.

Kathe Kollwitz – March of the Weavers, Etching

Kathe Kollwitz – March of the Weavers, Etching

Yaşadığı dönemle sanatı iç içedir. Eşinin doktor olmasından dolayı bulundukları yerde halkın içine girmiş en saf hallerini göstermiştir. Daha çok aç, fiziksel ve psikolojik şiddete maruz kalmış kadınları, anneleri ele almıştır. İnsanlığın açlığını yoksulluğu savaşın getirdiği vahşetin dramını anlatmıştır.

Kollwitz’in baskı resme yönelmesindeki iki temel unsur olmuştur biri siyah beyazın vuruculuğu diğeriyse çoğaltılabilirliğiyle daha fazla kişiye ulaşma isteği olmuştur. 1906 yılında Alman Fabrika İşçileri sergisi için afiş baskı resimler yapmıştır.

Kathe Kollwitz – Alman Fabrika İşçileri Sergisi için yaptığı afiş litografi .1906

Kollwitz Max Klinger’in baskı resimlerini seriler şeklinde oluşturmasından etkilenip ilham almıştır. Çalışmalarını serilere dönüştürmüştür.

Baskı çalışmalarını yaparken kendine has bir teknik uygulamaktadır. Plakalar üzerinde çok fazla işlem ve uzun süreler aside yedirme tekniği ile derin dokular elde etmektedir.

Farklı teknikleri bir arada kullanan Kollwitz Portakal tutan kadın çalışmasında hem litografi hem ağaç baskı kullanmıştır. ve çalışma renklidir. İsmindeki portakal gibi turuncu renkler hâkimdir. Sadece ilk dönemlerinde renk kullanan Kollwitz ilerleyen dönemlerde sadece siyah beyaz çalışmıştır.

Kathe Kollwitz –Portakal Tutan Kadın 1901

Depresyonda olduğu dönemler üretkenliği azalan Kollwitz çoğu zaman yaptığı çalışmaları beğenmemiştir. Sürekli değişken  bir ruh haline sahiptir.

Kollwitz’in sanatında seyirciye daima anlatılmak istenen durumlar söz konusudur. Derin düşünceler daldırmak ve sorgulatmak ister. Bakışlar ve ifade bu anlatım biçimini destekler daima.

Kollwitz ‘in sanatsal yaklaşımında kişiler önemli değildir. Tek bir kişiden veya olaydan bahsetmez evrenseldir, anlatılmak istenen bir öz sorunsal vardır. Köylülerin Savaşı serisinde bu net bir şekilde görülmektedir. Bu serideki resimlerde kadın figürlerin suratları belirgin değildir. Kim olduğu anlaşılmaz. Bunlar tek bir kadından ziyade yaşanılan olayı anlatmaktadır.

Tüm bu vahşeti anlatan resimlerin yanı sıra anne ve evlat sevgisini anlatan da bir çok resim üretmiştir. Kadından, anne olmaktan, annenin çocuğuna karşı şefkatinden bahseden resimleri mevcuttur.

Kathe Kollwitz- Dul ve Yetimler, litografi, 1919.

Ölüm üzerine yaptığı çalışmalarında erken dönemlerinde ölümü tehdit içerici olarak algılatırken geç dönemlerinde ise beklenen ve arzulanan bir hale dönüştürmektedir. Son dönemlerinde artık tamamen buna hazır ve isteklidir.

Kathe Kollwitz Ölümün Çağrısı, 1934

“Yavaş yavaş çalışma hayatımın sonuna geldiğimi anlıyorum. Alçıdan yaptığım grup heykeli tamamlandım ve artık daha ne yapabilirim bilmiyorum. Gerçekten artık söyleyecek başka bir şeyim kalmadı. Küçük bir heykel yapmayı düşünmüştüm, adı “Yaş” olacaktı, aklımda rölyef yapmak için bazı fikirler vardı. Ama bu heykeli yapıp yapmamam artık bir önem taşımıyor. Başkaları için de, kendim için de. (…) İnsan gittikçe sessizleşiyor. Her şey durgun.”

Son yaptığı çalışma bir otoportre olmuştur.

Kathe Kollwitz –Son Otoportre, Litografi, 1938

BAHAR ATA

Kaynaklar

BARANSEL, Zeynep, Kathe Kollwitz ve Edvard Munch Baskı Resimleri, y.l tezi. 2009, Mimar Sinan Üniversitesi.

 

 

 

Bir yorum yazın

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

Aklınızdan geçenleri söyleyin...

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.