Ana sayfa » Sanat, Yeni Konular

SANATTA YENİ UYGULAMALAR

Gönderen kişi | 20 Eylül 2019 – 15:07

andy warhol

Sanat, değişimin kendisidir. Sanatın hiçbir dalı her dönem aynı kalmamıştır. İçinde bulunduğu yıla, çağa göre değişimler göstererek uyum sağlamış, tepki göstermiş ya da öncü olmuştur. Sanat bu yönü ile toplumsal bir edim ile hareket etmektedir ve bu edim ile çağını yansıtacak materyal arayışına da girmektedir.

Plastik sanatlarda; resimde boya-tuval, heykel ve seramikte kil-metal değişmez iki sabittir. 20. yy’ a gelindiğinde sanat yapıtında artık boya veya diğer sabit malzemeyle yetinilmemeye başlanmıştır. Bunun sebebi dönüşen çevre ve çağın insan üzerindeki psikolojik etki ve değişimlerdir. 20.yy bireyciliğin ön plana çıktığı bir dönem olmuş ve sanatçı da bu dönem içinde kendi biricikliğini sanat yapıtı ve uygulamasındaki materyal ile ortaya koymuştur.

Kapitalizm ve tüketime dayalı bir sistemin sonucu olarak I.Dünya Savaşı’ na yol açmış ve savaş sonrası değişen dengeler ile insan psikolojinde ortaya çıkan boğuntu, bozulan ahlaki değerlerde yozlaşma, karamsarlık içinde hiçbir şeyin sonsuz ve sağlam olamayacağı felsefesi üzerine Dada akımını doğmuştur. Dada, Ready-Made(hazır eşya) adı verilen günlük yaşamdan seçilip sanat yapıtı haline getirilen eşyaları, kolaj çalışmalarını, kolaj tipografisini kullanmaktadır. Bu akım sanatın kutsallığına verilmiş bir tepki olup resmin içine farklı materyaller katarak yeni bir uygulama getirmiştir. Başlangıcı Duchamp’ ın bir pisuvarı New York’ ta Bağımsız Sanatçılar Derneği Sergisi’nde sunmasıyla sanatın klasikliğini bozmuştur.

1950’lilerin sonuna gelindiğinde Londra’ da açılan ‘’ İşte Yarın’’ adlı sergideki ‘’ Bu Günün Evlerini Bu Denli Farklı, Bu Denli Cazip Kılan Nedir?’’ adlı kolaj çalışması Pop Sanat’ın ilk örneklerinden olmuştur. Bu örnekle Neo- Dadaizm olarak adlandırılmaya çalışılsa da Duchamp buna itiraz etmiştir.

1960 ile birlikte kıtalar arası bir etkileşim ile Pop Sanat Amerika’ da baş göstermiştir. İki farklı kıtada neredeyse aynı dönemde ortaya çıkmasının sebebi kitle iletişim araçlarıyla bağlantılıdır. O dönemde artık uzay çağı olarak adlandırılan dünya dışı araştırmaların yoğunlaştığı artık uzay çağı olarak nitelendirilen  ve kitle iletişimin kendini gösterdiği yıllar sanatta da direkt olarak etkiledi.

Pop Art tüketim imgelerini bireyde rahatsız edici bir etki bırakacak şekilde kullanmıştır. Hazır olan tüketim nesnesi izleyiciye kendine bakması açısından bir ayna niteliği de taşımaktadır diyebiliriz. Bunların önemli örnekleri Andy Warhol, Roy Lichtenstein, Rosenquist, Dine ve C. Oldenburg gibi genç sanatçılardı. Bu sanatçılar Amerikan toplumunun yaşamındaki reklam ürünleri, tüketim nesnelerini iki boyutlaştırarak tekrar izleyiciye sundu.

sanatta yeni akımlar

Resim, Campbell’s Soup Cans (Campbell’in Çorba Konserveleri), 1962, Andy Warhol

1960’ lı yılların sonuna doğru ise artık sanatçının da sanatın içine girerek bir obje oluşturduğu Performans Sanatı, Body Art ve Happening’ ler çıkmıştır. Performans Sanatının en bilinen temsilcisi Marina Abramoviç’ tir. Abramoviç 1970’lerde yaptığı performans sanatıyla canını ortaya koymuş ve insanlara kontrolsüz güç verildiğinde ne kadar canileşebileceklerini onlara göstermiştir. Bir sergi salonun 72 objeyi sergi salonuna bırakmış ve izleyicilere ona istediğini yapabileceklerini söylemiştir. Objeler arasında naif objelerden kesici aletlere hatta silaha kadar bulunmaktadır. Belli bir süre sonucu insanlar artık sanatçıya zarar vermeye başlamışlardır. Performansın bitirilmesine yol açan ise bir izleyicin dolu silahı sanatçıya doğrultmasıyla izleyiciler arasından bir kadının buna müdahalesi sonucunda bitmiş ve performans bittiğinde zarar verenlerin hepsi ortamdan uzaklaşmıştır.

çağdaş sanat akımları

Marina Abromovic- Rythm

 

1960’ların sonunda ortaya çıkan video sanatı görüntü veya ses kullanarak icra edilen bir sanat türüdür. Ancak diğer sinema ve video türleri ile karıştırılmamalıdır. Sinema ve tiyatroyu video sanatından ayıran en önemli etmen video sanatının temel kuralları olmamasıdır. Video sanatında aktörler kullanılmayabilir yada hiç diyalog içermeyebilir. Bu gibi temel farklar video sanatının diğer görsel sanatlardan(sinema,tiyatro,kısa film) ayırır. Video sanatı ilk ortaya çıktığı yıllarda yayını ve dağıtımı çok yaygın değildi. Sanatçıların eserlerinin dağıtımı için tek seçenekleri analog video kasetlerdi. Daha sonra teknolojinin gelişmesi ile sanatçıların işi daha kolay hale geldi. Günümüzde yayın ve dağıtım için birçok seçenek ve çok daha kolay. Bu durum video sanatının gelişimi hızlandırmış ve bu dönemde birçok amatör sanatçı ortaya çıkmıştır.

60’lı ve 70’li yıllar sanatçıların video sanatı örneklerini galerilerde sergilediği yılların başlangıcıdır. Nam June Paik video sanatının ilk akla gelen isimlerinden biridir. John Cage’in gündelik hayattaki sesleri ve gürültüleri müziğinde kullanmasından ilham alan bir diğer video art sanatına öncülük etmişlerdir.

video sanatı

Nam June Paik and his Buddha TV (1974),”Museum of Modern Art, New York, 1977

1970’ lerden günümüze sanatta yeni uygulamalar içinde Fluxus,  Arazi Sanatı, Feminist Sanat, Art Povera(Yoksul Sanat), Process Art (Süreç Sanatı), Maıl Art (Posta Sanatı), Enstelasyonlar ( Yerleştirmeler) gibi akımlar sanatın klasikliğini yıkıp bireyi ve sanatçıyı eserin içine sokmaya başlamış ve sanatın klasikliğini bozmuşlardır.

Günümüzde ise artık sanatta yeni uygulamalar olarak yapay zeka ile robot teknolojisi, hologram tekniği ile sanat eserleri teknolojik gelişmelerle bütünleştirilmiştir. Augmented Reality Art (Artırılmış Gerçeklik) ile de teknolojik aletler üzerinden sanat eseri sanal dünyaya yansıtılarak görüntü işleme yöntemi ile eser üzerine eklemeler hareketli görüntüler şeklinde gerçekleştirilmektedir.

Nazlı Işık

Nevart Akademi Eğitim Koordinatörü

 

Tags: , , , , , , , , ,

Bir yorum yazın

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

Aklınızdan geçenleri söyleyin...

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.