Ana sayfa » Eğitim, Genel, Sanat, Yeni Konular

Sembolizm ve Baskı Sanatı

Gönderen kişi | 20 Nisan 2020 – 11:28

Sembolik anlatım insanlığın oluşumundan bugüne daima var olmuştur. İlk insanlar duygu düşünce ve gün içersinde yaşadıkları olayları iletişim amaçlı anlatma isteği gütmüşlerdir. Primitif sanatlarda var olan yani ilkel sanat ürünleri mağara resimlerinde ki sembolik anlatımlar bu ilk insanların ifade biçimlerini oluşturmaktadır. Sembolik anlatım bir ifade biçimi olarak dil yerine geçmektedir. Bu günkü yazıya eş değerdir. Sembol kelimesi işaret anlamına gelmektedir.

Sembolizm akımı anlatım biçimi insan hayatında hep var olmuştur fakat tam net bir tarih verilmek gerekirse 19. yy da realizme tepki olarak daha çok şiir edebiyat alanında adını var etmiştir. Plastik sanatlarda ise 1870 yılında Fransa ve Belçika dolaylarında natüralizme ve parnesyen akıma karşı başlamış bir akım olmuştur. Akımın kurucusu Mallarmé öncüsü Poe,  babası ise Redon ‘dur.

Gustav Klimt, The Kiss

Sembolizmde sezgiler düş dünyası kişinin içsel yaşantısı hayalleri önemlidir. Gizemlidir bilinçaltını harekete geçirdiği söylenmektedir. Özünde ruhla ilgilidir ve melankoli barındırır. Tema olarak düş, fantastik, gerçekdışı, büyü, uyku, ölüm, efsane, masal tercih edilir. Dini konular üzerine yoğunlaşır.İyi- kötü, günah, cennet- cehennem kavramları sıkça bulunur.

Akımın resim alanında ki öncüleri Francisco Goya, William Blake, Gustav Klimt, Edvard Munch, Max Klinger, Gustave Moreau, Frida Kahlo, Arnold Böcklin, Odilon Redon, Eugène Henri Paul Gauguin, Sir Edward Coley Burne-Jones, Nicholas Roerich, Franz Stuck, Fernand Edmond Jean Marie Khnopff, Mikhail Vasilyevich Nesterov, Émile Henri Bernard, Mikhail Aleksandrovich Vrubel, Eugène Anatole Carrière, Ludwig Fahrenkrog sayabiliriz.

Baskı sanatında da bu sembolik anlatımların yer aldığını görmekteyiz.

Modern gravürün babası olarak görülen Goya’nın 80 plakadan oluşan Kaprisler serisinde 6 ayrı plakada ele aldığı eşek imgesini, aristokrasinin, yönetici elitlerin ve kendi koruyucularının sembolü olarak kullanmaktadır. Eşek sembolüyle dönemi eleştirir. Bu kompozisyonların hepsinde, hizmet edenin insan, edilenin ise hayvan olması kullanmış olduğu eşek metaforuyla aristokrasiye ve otoriteye yönelik hiciv yaratmıştır.

Goya , Kaprisler Serisi

Max Klingerin baskı serilerin en ünlüsü sanatçının bir aşk hikayesini anlattığı, 10 gravürden oluşan “Eldiven” adlı seridir. Bu seride bir buz pateni pistinde eldivenini düşüren kadına aşık olan erkeğin yaşadığı değişik hisler, eldiven sembolü üzerinden anlatılmıştır.

Max Klinger, Eldiven Serisi

Munch ‘ın baskılarında renkleri sembolize eden anlamlar olduğunu görmekteyiz çoğu zaman yeşil rengini hastalığı sembolize etmek için kullanmaktadır. Anksiyete krizlerini gösterir. Gölge, bilinmeyen ve anlatılması mümkün olmayanı sembolize etmektedir. Kızıl saçları ihtirası tutkuyu ve güzelliği ifade etmek için kullanır. Ağaç sembollerini insanın hayatını, yalnızlığını ve sevgiyi simgeleyen semboller olarak ifade etmektedir.

Edvard Munch Erkeklerin Beynindeki 1897

Edvard Munch Madonna”, 1895-1902

Ünlü çalışmalarından biri olan  ‘Seven Kadın’ adıyla da bilinen Madonna baskısının farklı alternatiflerini ve yağlı boyalarını da yapan Munch ikonografik bir Madonna’dan (Meryem Ana ya gönderme) ziyade erotik ve şehvetlidir. İkonografik Madonna da çerçeve etrafında çiçekler varken burada spermler görülmektedir. Doğuma gönderme yapar. Kutsallığı belirleyen altın hale burada kırmızı renge dönerek şehveti tutkuyu vermektedir. Alt tarafta bulunan figür spermin kaynağı aynı zamanda cenin olarakta tasvir edilir. Resmin temel fikrinde yeni bir hayatın var oluşu söz konusudur fakat zamanla acı içersinde son bulacak bir hayata gönderme yapmaktadır.

Kathe Kollvitz in baskılarında da eller sembolik bir anlatım içermektedir. Yaşanılan buhranı acının zaman içersindeki oluşumunu eller gösterir. Ruhun sancısını ellerle verir.

Kathe Kollvitz Ebeveynler Savaş Serisi

Türkiye’de Özgün Baskı Sanatında, önemli eserler veren Ergin İnan, sembolik anlatımda eserleriyle bilinmektedir. Yaşamıyla iç içe olan böcek simgesiyle işler üretmiştir. Aynı zamanda el ve eski yazı sembollerini de sıklıkla kullanmıştır.

Ergin İnan Böcek

Ağaç Baskı sanatçısı Hasan Kıran' ın da baskılarında birçok sembol görmek mümkün Şamanist izler taşıyan baskılarında fantastik bir kurgu şeklinde sunar.

Hasan Kıran, Döngü

Şamanizm’e dair sembollerle ritüeller yaratır. Çanlar, elbise üzerindeki motifler, ziller, çalgılar bize diğer dünya ile bağlantı sağlar. Kullandığı figürlerdeki eğikliği kendiyle bağdaştırır içe dönüklüğü ifade eder. Arayış içinde olanı vurgular. Merdiven simgesine de çalışmalarında sıkça yer vermektedir. Merdiven burada bir arayış çıkış direniş anlamlarını ifade eder.

Bahar Ata

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir yorum yazın

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

Aklınızdan geçenleri söyleyin...

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.