Ana sayfa » Sanat, Tasarım, Yeni Konular

Teknolojinin Baskı Sanatına Etkileri

Gönderen kişi | 29 Nisan 2020 – 14:43

Hızla akıp giden yaşantının teknolojiyle beraber değişime uğramasının bir sonucu da seri üretimler olmuştur. Fotoğraf ile birlikte değişen bu süreçle teknik ve estetik kaygıların değişimi farklı disiplinlerin ortaya çıkışıyla düşüncenin önemini ön plana çıkmıştır. Bu düşünceleri hızla geçip giden zamanda üretimlere dönüştürebilmek çoğaltabilmek için yeni yollara başvurulmuştur.

1950’lerden bu yana teknolojinin baskı sanatına olan yansımaları da bu yolardan bazılarıdır. Teknolojiyle birlikte iletişim güçlenmiş, düşünceler farklı disiplinleri bir araya getirmiştir.

20.Yy’dan bu yana litografi ye tekrar bir geri dönüş söz konusudur. Whistler, Manet, Degas, Redon, Bonnard, Picasso, Braque, Miro, Chagall, Leger, Max Ernst  gibi sanatçıların çalışmalarıyla tekrar gündeme gelmiştir.

20.yy Bauhaus hareketiyle ahşap baskı popülerliği başlamıştır. Picasso ve Kandinsky bu alanda önemli çalışmalar yapmışlardır.

İpek baskı tekniği 19.Yy Amerika' da, fotoğrafla birlikte tekstil endüstrisinde kullanılmıştır. Serigrafi, sadece tüketim alanında kullanılırken 1960' lı yıllarda sanatsal üretimler yapılmaya başlanmıştır.

Teknolojiyi bu konuda en iyi kullanan ilk isimlerden iki Robert Rauschenberg ve Jasper Johns’tur. 20. yüzyılın en önemli baskı sanatçıları olarak kabul edilirler. İlk olarak litografiyle başlayıp daha sonra diğer baskı teknikleriyle üretimler yaparak sanatta düşüncenin ön plana çıkmasında temel olmuşlardır.

Rauschenberg kolaj ve asemblaj tekniğine baskıyla birlikte uygulamalarda bulunarak yeni üretimler elde etmiştir.ULAE ‘da (Universal Limited Art Editions) çalışmalarını yürüten sanatçı litografi ve serigrafiyi birleştirerek yeni arayışlar ve buluşlar yapmıştır.

Robert Rauschenberg- Kaza , 1963, litograf

Bu çalışmasını litografi olarak yapan sanatçı baskı esnasında iki kere taşın kırılmasıyla resmin ortasından çapraz geçen bir beyazlığa neden olmuştur. Fakat Rauschenberg provalar esnasında oluşan bu rastgeleliği kullanarak çalışmaya kaza ismini vermiştir.

Jasper Johns için birbiri ardına basılmış baskıların iç içe geçmişliği ve bir öncekinin bıraktığı silik görüntü her zaman önemli olmuştur. Aynı zamanda rakamları ve vücudunun uzuvlarını da baskılarında sıkça kullanmıştır.

Jasper Johns, Derisi O'Hara Şiiri ile, 1963–65

Jasper Johns, Pinion, 1963–66

Johns ofset litografi tekniğinden yararlanarak çalışmalar geliştirmiştir. Ofset Baskı Görüntüyü mürekkepli yüzeyden kağıda aktarmak için blanket adı verilen bir ara yüzey kullanan baskı tekniğidir.

1966 da kurulan Gemini GEL ileri teknoloji altyapısıyla sanatsal çalışmalara olanak sağlamaktaydı ve bu durum sanatçıları özellikle Rauschenberg ‘i ve Jonhs’u etkilemişti. Burada deneysel farklı yollardan ve daha büyük boyutlu baskı alanları bulmuşlardır. Teknolojinin baskının ilerlemesine katkısı anlamanda Gemini GEL önemli bir kuruluş olmuştur. 1970'ler de, Amerika’daki özgün baskı sanatına yatırım yapan kuruluşlar ve galerilerde büyüme yaşanmıştır. Bu durum sanatçıları baskı yapamaya teşvik etmiştir.

Robert Rauschenberg -Güçlendirici, 1967

 

Rauschenberg bu baskısını Gemini GEL de ki teknolojik aletlerden yararlanarak üretmiştir.X ışını görüntüleri. altı ayaklı X-ışını makinesi mevcut olmadığından, görüntü altı bitişik, bir ayak X-ışınından oluşur.

Bu dönemde bir çok heykel tıraş baskıya yönelip çalışmalarını litografi ve ağaç baskıyla ifade etmeye başlamışlardır.Bunlar arasında Alberto Giacometti, Henry Moore, Eduardo Chillida, Carel Visser, Lee Bontecou, Richard Serra, Mel Kendrick, Judy Pfaff, Nat Vital, Richard Deacon sayılabilir.

Baskıya artan yönelmeyle birlikte kullanılan kağıtlar üzerinde de düşünmek gerekiyordu, bu dönemde el yapımı kağıtlar daha da önem taşır olmuştur. Kaliforniya’da da Garner Tullis’e ait olan Uluslararası Deneysel Baskıcılık Enstitüsü, büyük ölçüde kağıt imalatı ve kağıdın işlenmesiyle uğraşan bir kuruluştu.

Bir süre sonra tüm seri üretim fikrinden sıkılan bazı sanatçılar daha özgün işler ortaya koymak isteyerek farklı alternatif özgün baskı çeşitlerinin geliştirmiştirler.en çok kullanılan monotip baskı olmuştur.rastgeleliği yüksek olan bu baskı çeşidi ekspresyonist sanatçıların dikkatini çekmeyi başarmıştır.

Farklı bir çok alternatifler denenmiştir bunlardan biri olan John Cage’in anlık oluşumlar üzerinden giderek yeni yöntemler denemiştir. Farklı objelerin baskılarından yararlanmıştır. Gazeteyi presten geçirmiştir vb teknikler uygulamıştır.

Optik sanat üzerine üretilen eserlerin bir çoğu yine baskı tekniğiyle üretilmiştir.daha çok serigrafi yöntemi kullanılarak siyah beyaz renklerde negatifler oluşturulur.

Bridget Riley Greys / Griler (1968)

En çok da pop art sanatta görebileceğimiz baskılar birçok alanda kullanışmıştır. Andy Warhol reklam panoları, Roy Lichtenstein moda desinatörlüğü, Oldenburg gazete ilüstrasyonları yapmıştır. Wesselman çizgi film, Rosenquist de afiş tasarımları yapmıştır.

Andy Warhol

 

Roy Lichtenstein

Hiperrealizm akımının önde gelen temsilcilerinden biri olan Gerhard Richterde , ofset litografiler, serigraf baskılar ve  fotogravürler yapmıştır.

60 lardan bu yana gerçekleşen tüm akımların hemen hemen hepsinde baskı sanatının örneklerini görmekteyiz giderek çoğalarak ve çeşitlenerek yeni üretimlerle kendine yer edinmiştir. Yeni Gerçekçilik, Fluxus ,Minamal sanat, Geç Resimsel Soyutlama, Foto Gerçekçilik,pop art, kinetik sanat ,op art, tüm sanat akımlarında var olmuştur.

Teknolojinin gelişmesiyle fotoğrafın kullanımı sanat alanında yaygınlaşmaya dijital ortamda düzenlemeler yapılmaya video sanatlarına dönüşmeye başlamıştır.fotoğrafın baskı sanatına yansımaları oldukça fazladır özellikle serigrafi tekniğiyle birleşimi çokça mevcuttur.bu konuda yine Rauschenberg,  Warhol ve Hamilton öncü olmuş denebilir.

Hamilton fotoğraf baskılarını yeniden renklendirerek işler üretmiş, serigrafiyle birleştirmiştir.

Hamilton- The Apprentice Boy

Rauschenberg kaza çalışmasından geçiş yaptığı Bellini serileri farklı fotoğraf baskılarının birbiri üzerinde konumlanmasıyla çalışmalar oluşturmuştur.

1970 lerde Fotogravür tekniği kullanılmaya başlanmıştır. Tram yerine yumuşak yarı saydam aquatint tekniğinin kullanıldığı bir fotomekanik oyma tekniğidir.bu tekniğin yaygınlaşmasıyla  fotoğraf sanatçılarıda baskıya yönelerek üretimlerini geliştirmişlerdir.bunlar arasında Cindy Shermen ,JoelPeter Witkin, Lee Friedlander, Thomas Ruff, Robert  Mapplethorpe de vardır.

Tüm bu baskıdaki gelişmeler sanatın diğer disiplinleriyle birleşmeye başlamıştır. fotoğraf kolajları oluşturularak tuval üzerine fotoğraflar basılmıştır ve fotoğrafları yarı heykelsi yapılar olarak biçimlendirilmiştir.

David Hockney, fotokopi ve faks makineleri, bilgisayar yazılımı ve donanımı gibi bilinen ofis ekipmanlarının sağladığı görsel keşif ve kolay dağıtım fırsatlarını gözler önüne sermiştir.

21. yy doğru gelindiğinde artık dijital baskılar üretilmeye başlar ofset lazer baskı basit fotokopi baskılar tüm bunlar dijital dünyanın getirdikleri baskı alanında üretilen işlerin her geçen gün daha da yeni düşüncelere hizmet eder hale getirmiştir.Sanatçılar düşüncelerini tüm bu teknolojik makinelerle üretebilir hale gelmiştir. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin sanatta önemli olan her zaman düşünce olmalıdır.

Barbara Kruger

 

Victor Burgin

Bahar ATA

 

 

 

 

Tags: , , , , , , , , , , , , , , ,

Bir yorum yazın

Add your comment below. You can also subscribe to these comments via RSS

Aklınızdan geçenleri söyleyin...

You can use these tags:

<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong> 

This is a Gravatar-enabled weblog. To get your own globally-recognized-avatar, please register at Gravatar

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.